ولنتاین
مواد آرایشی و وجه تمایز آنها
در لغت نامه OXFORD مواد آرايشي به عنوان “زيبا ساز و يا آرايش دهنده بدن خصوصاً صورت” تعريف شده است. با وجود اين در آئين نامه كنترل مواد آرايشي و بهداشتي 1984 يك ماده آرايشي به عنوان هر ماده يا فرآورده اي است كه بتواند به طور انحصاري يا عمده بر قسمتهاي خارجي بدن انسان شامل اپيدرم (پوست) سيستم مو ، ناخنها ، لبها و ، اندامهاي ژنيتال (خارجي)، دندان يا اجزاي مخاطي حفرههاي دهاني به منظور پاكيزگي، معطر سازي يا حفاظت و يا نگهداري از آنها در شرايط مناسب يا تغيير و اصلاح ظاهر و يا اصلاح نمودن بوي بدن استفاده شود.
براي پي بردن به اينكه يك محصول آرايشي است يا نه به سه نكته توجه مي شود :
I . محل كاربرد
II . هدف
III . تركيب يا اجزاء سازنده
I . محل كاربرد :
آيا اين محصول جهت كاربرد براي :
الف – اپيدرم ها
ب- سيستم مو
ج-ناخنها
د- لبها
هـ- اجزاي ژنيتال خارجي
و- غشاي مخاطي حفره دهاني
ز-دندان
است اگر نيست بعيد است كه اين محصول آرايشي باشد.
نكته: فراوردههاي تزريقي، قطره هاي چشمي و گوشي قطره هاي بيني و كپسولها و قرصهايي كه از راه خوردن منجر به بهبود ظاهر ( سيما ) مي شود آرايشي نيستند.
II) هدف :
آيا هدف اصلي و كامل مواد آرايشي اين است منجر شود به :
الف ) پاكيزگي
ب) معطر كردن
ج) تغييردادن سيما (ظاهر)
د) از بين بردن بوي بد بدن
هـ) حفاظت و نگهداري در شرايط خوب
اگر هدف اصلي محصولات اجراي يكي از اين عملكردها نيست بعيد است كه محصول آرايشي باشد.
نكته : يك خميردندان كه دندان را سفيد مي كند يا احساس تازگي در تنفس ايجاد مي كند يك محصول آرايشي است ولي خميردنداني كه با استفاده از فلورايد از ايجاد حفره و پوسيدگي در دندان جلوگيري مي كند يك محصول آرايشي نيست.
III) تركيب يا اجزاء:
بطور خلاصه ومختصرمحصولات آرايشي نبايد حاوي :
اجزاء ممنوع شده ماده رنگي ونگهدارنده های غیرمجاز باشد
اگر مواد و اجزاء محصول طبق اين مقررات نباشد نمي تواند به عنوان ماده آرايشي معرفي شود
چه اطلاعاتي ميبايست از طريق برچسب مواد آرايشي داده شود ؟
برچسب محصولات آرايشي مي بايست شامل اطلاعات زير باشد :
۱- نام محصول و عملكرد آن
۲- دستورالعمل استفاده محصول
۳- يك فهرست از تمام اجزاءسازنده محصول
۴- نام كشور سازنده
۵- نام و آدرس شركت مسئول براي محصول
۶- مقدار كمي محصول بر حسب اندازه گيري سيستم متريك
۷- شماره سري ساخت
۸- شماره پروانه ساخت (registration)
۹- هشدارهاي و احتياطات لازم براي حفظ ايمني به هنگام استفاده از محصول
۱۰- بيان اعلام حضور اجزاي سازنده وابسته گاو و خوك
ثبت مواد آرايشي از 1 فوريه 2002 در حال اجرا است و همه كارخانجات و وارد كنندگان ملزم بر واگذاري محصولاتشان براي ثبت در National pharmacetuical Bureau در يك مدت انتقالي دو ساله (تا 31 دسامبر 2003) بوده وبه كارخانجات فرصت ثبت محصولاتشان داده شده بود.
در اين فرصت صنايع میبایست به بازاريابي محصولاتشان( كه منتظر تاييد آنها هستند) ادامه بدهند.
به هر ترتيب : از شروع 1 ژانويه 2004 تمام محصولات آرايشي بر طبق مقررات، ثبت، بستهبندي و برچسب زده شده و بر اساس مقررات مبني بر ساخت و ذخيره سازي مناسب (GMP) ساخته و انبار میشوند.
بر طبق مقررات اثرات زيان آور آنها به NPCB گزارش شود.
با اثرات زيانآور مواد آرايشي چه بايد كرد ؟
استفاده از مواد آرايشي ندرتاً ايجاد حطرات سلامتي جدي براي مصرف كننده مي كند مواد آرايشي از اجزاء سازنده گوناگوني ساخته مي شوند حتي در صورتيكه قسمت عمده اجزاء سازنده ماده آرايشي بدون ضرر شناخته شود،Same clearly represents a signcficant hazard
مواد آرايشي مي تواند سبب واكنشهاي حساسيت زا در افراد حساس و مستعد آلرژي شوند.
اغلب اولين علامت واكنش حساسيت زا مشاهده قرمزي و تحريك مختصر وابسته به محل استفاده از محصول آرايشي مي باشد. تحريك ممكن است به هنگام تماس شامپو با چشم و يا اشكال در تنفس در افراد حساس، به هنگام استفاده از اسپري مو ايجاد شود
بنابراين زماني كه با چنين واكنشهايي مواجه شديم چه بايد بكنيم ؟
۱-عدم استفاده از محصول آرايشي
۲-براي اينكه آيا نياز به توجه پزشكي در زمينه اثر تحريكي داريد بايد از يك تشخيص درست استفاده كنيد
۳-محصولي را كه ممكن است سبب بوجود آوردن اين اثر شود دور نگهداريم
اين مسئله شما و پزشك را قادر مي سازد عواملي را كه باعث بوجود آوردن اين مشكلات مي شود شناسايي كنيد به پزشك يادآور شويد كه مشكلتان را به NPCB گزارش كند.
مصرف كننده و ايمني محصولات آرايشي چه مسائلي بايد يادآوري شود ؟
مصرف كنندگان بايد بر چسب روي محصولات را خوانده و به جديت از راهنمايي هاي آن پيروي كنند . فهرست اجزاء سازنده بر ظرف محصول آرايشي تنها محلي است كه مصرف كننده مي تواند به آساني دريابد كه چه چيزي را خريداري مي كند. مصرف كنندگان بايد به تاريخ ساخت ، محل ساخت و اجزاء سازنده محصولات آرايشي وPersonal Care محصولات مراقبت شخصي توجه كنند. (بهتر است از محصولي كه به تازگي توليد شده است استفاده نمايند).
بدين ترتيب مصرف كنندگان مي تواند از روي اجزاءسازنده محصولاتي را كه به آن حساسيت دارند شناسايي كنند.
به غير از برچسبها مصرف كنندگان بايد به دقت بسته بندي محصول را بررسي كنند و از محصولات در برابر دما و زيانهاي ممكنه مراقبت نمايند.
قوانين و مقررات مصرف كنندگان مصرف كننده را براي افزايش درجه حفاظت آشنا مي كند ولي نمي تواند از
بكار بردن نادرست محصولات آرايشي جلوگيري كند
قانون مواد خوراكي،آشاميدني،آرايشي و بهداشتي(مصوب سال 1346)
به تاريخ بيست وهشتم تيرماه 1346
شماره 4220 مورخ 4/5/46
(( قانون مواد خوردني وآشاميدني وآرايشي وبهداشتي ))
ماده 1- مرتكب هريك از افعال زيردرمواد خوردني وآشاميدني وآرايشي وبهداشتي به مجازاتهاي مقرر در اين قانون محكوم خواهد شد.
1- عرضه يا فروش جنسي به جاي جنس ديگر.
2- مخلوط كردن مواد خارجي به جنس به منظور سوء استفاده.
3- عدم رعايت استاندارد يا فرمول ثبت شده درمواردي كه تعيين فرمول ورعايت آن همچنين تعيين استاندارد ورعايت آن الزامي باشد.
4- فروش وعرضه جنس فاسد ويا فروش وعرضه جنسي كه موعد مصرف آن گذشته باشد.
5- بكار بردن رنگها واسانسها وسايرمواد اضافي غيرمجاز درمواد خوردني يا آشاميدني يا بهداشتي ويا لوازم بازي كودكان.
ماده 2- ارتكاب هريك از اعمال مذكور درماده يك طبق نتايج وآثارحاصل ازآن به شرح ذيل مستلزم مجازات خواهد بود:
1- درصورتيكه موجب بيماري مصرف كننده يا آسيبي گردد كه معالجه آن كمتر از يكماه باشد مجازات مرتكب ششماه تا دوسال حبس تأديبي خواهد بود وهرگاه مدت معالجه بيشتراز يكماه باشد مجازات مرتكب تا سه سال حبس تأديبي است.
2- درصورتيكه موجب نقص يكي از اعضاء مصرف كننده گردد مجازات مرتكب با توجه به ميزان نقص سه تا 10 سال حبس با اعمال شاقه است .
3- درصورتيكه درمورد مواد بهداشتي يا آرايشي موجب نقص زيبائي يا كراهت منظر شود مجازات مرتكب با توجه به ميزان نقص يا كراهت يكسال تا سه سال حبس تأديبي خواهد بود.
4- درصورتيكه موجب مرگ مصرف كننده شود مجازات مرتكب از سه سال تا پانزده سال حبس با اعمال شاقه است .
درمورد بندهاي 1و2و3 اين ماده شروع به جرم حداقل مجازاتهاي مقرر دراين ماده است.
تبصره - درمورد اين ماده دادگاه بايد مرتكب را علاوه بركيفر حبس به پرداخت غرامت 5000 تا يكصدهزارريال ومحروميت از اشتغال به كسب ويا كار مربوط به مواد خوردني وآشاميدني يا آرايشي يا بهداشتي از يكسال تا 3 سال محكوم نمايد.
ماده 3 - هركس مواد خوردني وآشاميدني وآرايشي وبهداشتي را متقلبانه بسازد ومصرف مواد مذكور منجر به مرگ مصرف كننده شود مجازات واعدام است .
ماده 4 - درهرمورد كه درمواد خوردني وآشاميدني وآرايشي وبهداشتي مواد سمي بحد غير مجازباشد دادگاه مرتكب را برحسب مورد به حداكثر مجازاتهاي مذكور درماده 2 محكوم خواهد نمود.
ماده 5 - رقابت مكارانه درمورد مواد موضوع اين قانون از طرف هر كس مشمول بند الف ماده 224 قانون كيفر عمومي خواهد بود .
ماده 6 - هرگاه درنتيجه بي احتياطي يا بي مبالاتي يا عدم مهارت تهيه كننده يا سازنده يا فروشنده يا عرضه كننده يا هريك از عاملين آنها مواد خوردني وآشاميدني وآرايشي وبهداشتي بصورتي درآيد كه مصرف آن موجب بيماري يا آسيبي گردد كه معالجه آن كمتر از يكماه باشد مجازات اشخاص مذكور برحسب مورد دوماه تا ششماه تأديبي خواهد بود ودر صورتي كه مدت معالجه زائد بريكماه باشد حداكثرمجازات حبس مذكور دراين ماده وتأديه غرامت از 5000 تا50000 ريال محكوم ميشود .
ماده 7 - از تاريخ تصويب اين قانون تأسيس هرگونه كارخانه يا كارگاه تهيه مواد خوردني وآشاميدني وآرايشي وبهداشتي منوط به تحصيل پروانه از وزارت بهداري ودرمورد كارخانه ها پروانه تأسيس نيز از وزارت اقتصاد است . شرايط صدور پروانه وطرز كار وتوليد وبهره برداري واداره مؤسسات مزبور درآئين نامه اي كه به وسيله وزارت بهداري تهيه ميشود تعيين خواهد گرديد.
تبصره - مسئوليت فني كارخانه هاي مواد خوردني ، آشاميدني وآرايشي وبهداشتي به عهده افرادي خواهد بود كه درفنون پزشكي، داروسازي ، دامپزشكي ،رشته هاي تغذيه شيمي وعلوم تجربي داراي درجه تحصيلي دانشگاهي از ليسانس به بالا باشند وبا توجه به رشته هاي مربوط ( مواد خوردني وآشاميدني ، آرايشي وبهداشتي ) درجه تحصيلي رشته تخصصي وميزان تجربه لازم براي مسئوليت فني مؤسسات فوق الذكر كه به موجب آئين نامه ايكه بوسيله وزارت بهداري تهيه ميشود تعيين خواهد شد.
ماده 8 - وزارت بهداري جهت صدور پروانه ساخت هرنوع فرآورده كه دركارخانجات تهيه مي شود مبلغ 5000 ريال وجهت صدور پروانه ساخت هرنوع فرآورده هائيكه دركارگاههاي مشمول اين قانون تهيه ميشود 500 ريال دريافت خواهد داشت كه منحصراً به مصرف تأسيس وتوسعه وتكميل آزمايشگاههاي مواد غذائي خواهد رسيد.
تبصره 1- كارگاههائيكه فرآورده هاي خود را با علامت وبسته بندي مشخص بصورت بازرگاني عرضه ميكنند مشمول اين قانون خواهند بود.
تبصره 2- هريك از آزمايشگاههاي ذيصلاحيت وابسته به وزارت بهداري مجازند از اشخاص حقيقي يا حقوقي كه تقاضاي آزمايش مواد يا محصولات خود را مينمايد بموجب تعرفه اي كه از طرف وزارت بهداري پيشنهاد وبه تصويب كميسيونهاي دارائي مجلسين خواهد رسيد حق آزمايش دريافت نمايند.
درآمد هاي حاصل از اجراي اين رأي واين ماده درحسابي درخزانه داريكل متمركز شده ودرهريك از مؤسسات به مصرف توسعه وتكميل همان مؤسسه خواهد رسيد .
تبصره 3- فهرست كارخانجات وكارگاههاي مشمول اين قانون از طرف وزارت بهداري تهيه وپس از تصويب كميسيونهاي بهداري مجلسين آگهي خواهد شد.
ماده 9- تهيه كنندگان وسازندگان و وارد كنندگان مواد خوردني وآشاميدني وبهداشتي وآرايشي كه نوع مؤسسات آنها درآگهي وزارت بهداري قيد خواهد شد ودرتاريخ تصويب اين قانون وآئين نامه هاي اجرائي آن مشغول بكار هستند مكلفند ظرف 6 ماه از تاريخ انتشار آگهي تقاضاي پروانه بهداشتي از وزارت بهداري بنمايند . به تقاضاهاي رسيده دركميسيوني فني مركب از 3 نفراشخاص صلاحيتدار به تعيين وزارت بهداري رسيدگي وظرف 6 ماه تصميم كميسيون بر رد يا قبول تقاضا صادر خواهد شد.
هرگاه درموعد مقرر تقاضاي صدور پروانه شود ويا كميسيون تقاضاي صاحب مؤسسه را رد نمايد به دستوردادستان مؤسسه موقتاً تعطيل خواهد گرديد.
از دستورمزبورتا 10 روز پس ازابلاغ ميتوان به دادگاه شهرستان شكايت نمود ودادگاه خارج از نوبت به شكايت رسيدگي كرده و رأي مي دهد، رأي مزبور قطعي است .
تبصره - آئين نامه هاي اجرائي مواد 8 و9 بوسيله وزارت بهداري تهيه وپس از تصويب كميسيونهاي بهداري مجلسين به مورد اجرا گذارده خواهد شد.
ماده10 - رد تقاضاي صدور پروانه مانع از آن نيست كه صاحب مؤسسه با رعايت مقررات ماده 8 مجدداً تقاضاي صدور پروانه بهداشتي وساختن بنمايد.
ماده 11- درمؤسسات داخلي كه نوع آنها از طرف وزارت بهداري معين وصورت آن منتشرميگردد صاحبان آنها مكلفند طبق دستور وزارت بهداري مشخصات لازم را درمورد هرنوع فرآورده بخط فارسي خوانا روي بسته بندي يا ظرف محتوي جنس قيد نمايد. درموارديكه فرمول محصول يا مواد تركيبي طبق تقاضاي سازنده فرمول بايستي محفوظ بماند بايد فرمول محصول را قبلاً به وزارت بهداري تسليم وشماره پروانه آن را روي بسته بندي ذكر نمايد .
متخلفين از مقررات اين ماده به پرداخت غرامت از 5000 تا 20000 ريال محكوم خواهند شد.
ماده 12 - وزارت بهداري مكلف است فهرست رنگها واسانسها وسايرمواد قابل افزودن به مواد خوردني يا آشاميدني وآرايشي وبهداشتي وهمچنين نوع جنس ظرف مورد استفاده درصنايع مواد خوردني وآشاميدني ويا رنگهاي مورد مصرف در اسباب بازي را آگهي نمايد . افزودن موادي كه درآگهي ذكر نشده باشد به مواد خوردني وآشاميدني وآرايشي وبهداشتي واسباب بازي بدون اجازه از وزارت بهداري وهمچنين بكار بردن مواد سمي بصورت وميزان غيرمجاز در سفيد كردن وپاك كردن وشفاف كردن يارنگ آميزي ظروف غذائي يا پوشش و بسته بندي مواد خوردني وآشاميدني وآرايشي وبهداشتي ممنوع است ومجازات سازندگان يا تهيه كنندگان مواد موضوع اين ماده درصورتيكه مستلزم مجازات شديد تري نباشد حبس تأديبي از 3 ماه تا 1 سال خواهد بود.
ماده 13 - مقررات بهداشتي طبق آئين نامه اي از طرف وزارت بهداري تعيين وبراي اطلاع عموم به وسايل مقتضي آگهي ميشود . تخلف از مقررات بهداشتي مذكور مستوجب مجازات خلافي است كه برطبق آئين نامه مصوب وزارت دادگستري و وزارت بهداري تعيين خواهد شد. مأموريتي كه ازطرف وزارت بهداري يا مؤسسات مسئول ديگر براي نظارت درمواد خوردني وآشاميدني وبهداشتي تعيين ميشوند مكلفند متخلفين ازمقررات بهداشتي را باذكر مورد تخلف با تنظيم گزارش به مسئول بهداشت محل معرفي نمايند.
مسئول بهداشت محل درصورت تأييد گزارش مأمور نظارت ، متخلف را به دادگاه خلاف معرفي نموده وبه مديرمؤسسه نيز كتباً اخطار مينمايدكه درموعدمقرركه مدت آن درآئين نامه تعيين خواهد شد وبه رفع نواقص بهداشتي اقدام نمايد.
درصورتيكه پس ازانقضاي مهلت مقرر نقائص مذكور رفع نشده باشد مأمور نظارت مكلف است مراتب را به مسئول بهداشت محل مجدداً گزارش دهد ومسئول مزبور پس از رسيدگي وتأييد گزارش مأمور نظارت ، محل تعيين شده را با دستوركتبي موقتاً تعطيل ميكند.
ادامه كار درصورتي اجازه داده خواهد شد كه صاحب يا مديرمسئول مؤسسه مسئول بهداشت محل را از اجراي مقررات مطمئن سازد.
ماده14 - كليه مواد تقلبي يا فاسد يا موادي كه مدت مصرف آنها منقضي شده باشد بلافاصله پس از كشف توقيف ميشود هرگاه وزارت بهداري يا مؤسسات مسئول ديگرگواهي نمايند كه مواد مكشوفه جهت برخي از مصارف انساني يا حيواني يا صنعتي قابل استفاده است ولي نگاهداري آنها امكان ندارد مواد مكشوفه به دستوردادستان شهرستان با اطلاع صاحب كالا وبا حضورنماينده دادستان شهرستان بفروش مي رسد و وجوه حاصل تا ختم دادرسي وصدور حكم قطعي درصندوق دادگستري توديع خواهد شد وهرگاه گواهي شود كه مواد مكشوفه قابليت مصرف انساني يا حيواني يا صنعتي ندارد فوراً بدستوردادستان معدوم ميشود.
دركليه مواردفوق وهمچنين درمورد اسباب- بازي وابزار وآلات جرم دادگاه طبق ماده5 قانون مجازات عمومي تعيين تكليف مينمايد واگر قبلاً بفروش رسيده باشد درمورد وجوه حاصل از فروش نيزتعيين تكليف خواهد كرد.
درآمد حاصل ازاجراي اين ماده به مصرف تأسيس وتوسعه وتكميل آزمايشگاههاي تحقيق وكنترل مواد غذايي خواهد رسيد.
ماده15-كسانيكه مواد مذكور درماده14 را خريداري مي نمايند بايد منحصراً براي مصارفي كه از طرف وزارت بهداري يا مؤسسات مسئول ديگرتعيين گرديده معامله نمايند يا بكاربرند والا برحسب مورد به مجازاتهاي مذكوردراين قانون محكوم خواهند شد.
ماده 16 - از تاريخ تصويب اين قانون ترخيص مواد غذايي يا بهداشتي يا آرايشي از گمرك بهرشكلي وكيفيتي به منظور بازرگاني يا تبليغاتي با رعايت مقررات عمومي علاوه بردارا بودن گواهي بهداشتي وقابليت مصرف از كشورمبدأ مستلزم تحصيل پروانه ورود از وزارت بهداري است وواردكننده نيز مكلف است براي تحصيل پروانه مزبورفرمول مواد وهمچنين مواديكه براي نگاهداري به آنها اضافه شده به وزارت بهداري تسليم نمايد.
ماده 17- كليه جرائم مندرج دراين قانون ازجرائم عمومي محسوب است.
ماده 18- دولت مأمور اجراي اين قانون است .
قانون بالا مشتمل بر18 ماده و6 تبصره كه درتاريخ روز دوشنبه 19 تيرماه يكهزار وسيصدوچهل وشش شمسي به تصويب مجلس سنا رسيده بود درجلسه روزپنج شنبه22 تيرماه يكهزاروسيصدوچهل وشش شمسي مورد تصويب مجلس شوراي ملي قرار گرفت .
مدارک لازم جهت تمدیدپروانه ساخت
1- درخواست کتبی موسسه برای تمدید پروانه ساخت محصول
2- فرم تکمیلی درخواست پروانه ساخت محصول لازم بذکر است در فرم پروانه ساخت صفحه اول باید بجای شماره پروانه تاسیس شماره بهره برداری صنایع قید گردد
3- تعهد مدیر و مسئول فنی در مورد اجرای مقررات ماده 11 قانون مواد غذایی که درآن عبارتhaccp درج شده باشد
4- تصویر تصدیق ثبت علامت تجاری
5- اصل فیش واریزی بانک ملی به مبلغ ۴۳۵۶۰۰ریال به حساب 2173319011008 سیبا شعبه شهرک غرب به نام معاونت غذا و دارو بابت صدور پروانه ساخت
8- جزوات استاندارد مربوطه
۹-تصویرآخرین پروانه بهره برداری بهداشتی
۱۰-اصل پروانه ساخت قبلی
مدارک لازم جهت صدور پروانه ساخت
1- درخواست کتبی موسسه برای پروانه ساخت محصول
2- فرم تکمیلی درخواست پروانه ساخت محصول لازم بذکر است در فرم پروانه ساخت صفحه اول باید بجای شماره پروانه تاسیس شماره بهره برداری صنایع قید گردد
3- تعهد مدیر و مسئول فنی در مورد اجرای مقررات ماده 11 قانون مواد غذایی که درآن عبارتhaccp درج شده باشد
4- تصویر تصدیق ثبت علامت تجاری
5- اصل فیش واریزی بانک ملی به مبلغ 112200000 ریال به حساب 2173319011008 سیبا شعبه شهرک غرب به نام معاونت غذا و دارو بابت صدور پروانه ساخت
8- جزوات استاندارد مربوطه
۹-تصویرآخرین پروانه بهره برداری بهداشتی
ليست سايتهاي مرتبط با حوزه غذا معاونت غذا ودارو
شماره حساب ومبلغ واریزی جهت اخذ پروانه های بهداشتی
شماره حساب ومبلغ واریزی جهت اخذ پروانه های بهداشتی به شرح ذیل میباشد:
صدورپروانه تاسیس: شماره حساب 2173319012006 به مبلغ 4356000ریال نزد بانک ملی سیبا شعبه غرب به نام معاونت غذا ودارو
اصلاح وتمدید پروانه تاسیس: : شماره حساب 2173319012006 به مبلغ72۶000 ریال نزد بانک ملی سیبا شعبه غرب به نام معاونت غذا ودارو
صدورپروانه مسول فنی : : شماره حساب 2173319011008 به مبلغ435600 ریال نزد بانک ملی سیبا شعبه غرب به نام معاونت غذا ودارو
صدورپروانه ساخت: شماره حساب 2173319011008 به مبلغ1122000 ریال نزد بانک ملی سیبا شعبه غرب به نام معاونت غذا ودارو
صدورپروانه ساخت آرایشی وبهداشتی : شماره حساب 2173319011008 به مبلغ1452000
ریال نزد بانک ملی سیبا شعبه غرب به نام معاونت غذا ودارو
مدارک لازم جهت صدور پروانه بهره برداری بهداشتی
2. تصوير پروانه بهره برداري صنايع يا جهادبرابربا اصل شده توسط مراجع ذيصلاح(پشت و رو)
3. فتوكپي مدارك ثبت شركت، آگهي تاسيس شركت، آگهي آخرين تغييرات شركت
4. ليست كامل ماشين آلات خطوط توليدي و لوازم آزمايشگاهي براساس ضوابط مربوطه
۵. اصل پروانه بهره برداري قبلي(درصورت اصلاح)
۶-چیدمان ماشین آلات ودستگاهها
مدارک لارم جهت صدور پروانه مسئول فنی
۱-معرفی نامه واحدتولیدی در سربرگ معتبر شرکت با شماره تاریخ مهروامضا مدیریت
۲-تصویر تمام صفجات شناسنامه
۳-۵ قطعه عکس پشت نویسی شده ۴*۳
۴-مدرک تحصیلی وتاییدیه تحصیلی از دانشگاه مربوطه (در صورتيكه مسئول فني قبلا داراي پروانه مسئول فني باشد تصویر پروانه قبلي به عنوان تاييديه تحصيلي مورد قبول مي باشد)
۵-تصویر کارت پایان خدمت سربازی
۶-اصل حواله بانكي به مبلغ 435600 ريال به حساب شماره حساب 2173319011008 به نزد بانک ملی سیبا شعبه غرب به نام معاونت غذا ودارومعاونت غذا و دارو وزارت بهداشت بابت هزينه صدور پروانه مسئول فني
۷-تسویه حساب از صندوق رفاه
۸-فرمهای تعهدوسوگندنامه های محضری مدیر ومسئول فنی
۹-استعفا نامه واصی پروانه مسئول فنی قبلی جهت ابطال آن
۱۰-فرم قراردادنامه داخلی کاری بین مدیر ومسئول فنی که در آن شرایط کاری مبلغ حقوق بیمه و.... شرح داده شده باشد.
مدارک لازم جهت صدور پروانه تاسیس بهداشتی
2. تصوير پروانه بهره برداري صنايع يا جهاد برابر با اصل شده توسط مراجع ذيصلاح
3. كروكي كارخانه(نقشه مهندسي) با ذكر متراژ دقيق كليه قسمتها(نقشه ارائه شده بايستي مطابق با چك ليست ارائه به صاحب صنعت باشد) ۱۰۰/۱ یا ۲۰۰/۱
4. كروكي آدرس و نشاني كارخانه
5. تعهد مدير عامل در رابطه با عدم وجود واحدهاي آلوده كننده در اطراف كارخانه تا فاصله لازم
6. فتوكپي مدارك ثبت شركت(آگهي تاسيس شركت، آگهي آخرين تغييرات شركت)
7. اصل حواله بانكي واريزی به مبلغ 4356000ريال بابت هزينه صدور پروانه تاسيس جهت كارخانجات و كارگاههاي موادغذايي و آرايشي و بهداشتي به حساب 2173319012006 بانك ملي سيبا شعبه شهرك غرب به نام معاونت غذا و دارو به انضمام تصوير حواله مذكور
توضيح : جهت اصلاح پروانه تاسيس مبلغ 726000 ريال بحساب فوق الذكر واريز و اصل وتصوير حواله مربوطه ارائه گردد.
۸. اصل پروانه تاسيس قبلي(درصورت اصلاح پروانه)
تعریف پروانه های بهداشتی
مجوزهاي بهداشتي شامل پروانه هاي تاسيس، مسئول فني، بهره برداري ، ساخت ، تمديد پروانه ساخت، مجوز مندرجات برچسب و مجوزهاي موردي شامل تغيير وزن و نوع بسته بندي، تغيير فرمول، تغيير نام محصول يا موسسه، استفاده از ظرفيت هاي خالي كارخانجات، كد شناسه، هم چنين صدور مجوز واردات و صادرات محصولات مشمول قانون مواد غذايي، آشاميدني، آرايشي و بهداشتي مي باشد كه براساس قانون مذكور و با توجه به ضوابط، مقررات و دستور العمهاي صادره جهت توليد، نگهداري، توزيع و فروش اين محصولات صادر مي شود.
1-پروانه تاسيس بهداشتی :
مسئول فني به فردي اطلاق ميشود كه داراي شرايط لازم جهت كنترل و نظارت بر توليد در كارگاهها و كارخانجات بوده و با توجه به رشته تحصيلي (حداقل كارشناسي) كه در چارت تصويب شده كميته فني تعيين گرديده انتخاب ميشود و موسسات مشمول قانون ملزم به داشتن مسئول فني تاييد شده از طرف اداره كل نظارت بر مواد غذايي و بهداشتي و دانشگاهه های علوم پزشکی ميباشند.
3-پروانه بهره برداري بهداشتی :
به مجوزي اطلاق ميشود كه فرمول ساخت تاييد شده توسط اداره نظارت بر مواد غذايي و بهداشتي در آن درج شده باشد و زماني كه موسسه آمادگي توليد داشته و موفق به اخذ پروانه هاي تاسيس ، مسئول فني و بهره برداري گرديده باشد صادر ميشود.
ضوابط واحدهای تولیدی آرایشی بهداشتی وظروف بسته بندی ومواد پلیمری
ضوابط مربوط به احداث واحدهای تولیدی غذایی
حال لینک دانلود این ضوابط :
|
ضوابط واحدهای غذايي وآشاميدني |
|
|
تکمیل مدارک مربوط به پروانه ها:
تکمیل مدارک مربوط به پروانه ها:
- بررسي مدارک تأسیس و بازرسی از واحد تولیدی ، در صورت تأیید ، تشکیل کمیته فنی و صدور پروانه تأسیس بهداشتی در استان مازندران
2- بررسی مدارک مسئول فنی کارخانه و در صورت تأیید ، تشکیل کمیته فنی و صدور پروانه مسئول فنی
3- بررسی مدارک بهره برداری ، بازرسی از واحد تولیدی ، در صورت تأیید ، ارسال مدارک به اداره کل نظارت جهت صدور پروانه بهره برداری بهداشتی .
4- بررسی مدارک پروانه ساخت و بازرسی از واحد تولیدی و در صورت تأیید ارسال مدارک به اداره کل نظارت جهت صدور پروانه ساخت .
شرح وظایف اداره نظارت بر مواد غذایی و آشامیدنی
1- نظارت بر اجرای قوانین ، مقررات و آئین نامه های مواد خوردنی ، آشامیدنی ، آرایشی و بهداشتی
2- بازرسی ، نمونه برداری و نظارت بر اجرای ضوابط مربوط به مراکز تولید ، نگهداری ، بسته بندی مواد غذایی و بهداشتی و اعمال روش های نوین کنترل
3- شناسايي واحدهاي توليدي غيرمجاز واعمال ضوابط وقوانين در مورد آنها
4- بررسی مدارک و صدور پروانه های بهداشتی چهار گانه (تاسیس بهره برداری مسئول فنی وساخت )
5- صدور گواهي بهداشتي براي صادرات مواد غذايي ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي .
6- نظارت بر اجرای ضوابط و استانداردهای تعیین شده و رعایت مندرجات پروانه ساخت توسط تولید کنندگان مواد غذایی و بهداشتی .
7- معرفی واحدها و مراکز متخلف به مراجع قضایی و پیگیری به منظور اجرای احکام صادره و همچنین نظارت بر انهدام فرآورده های غذایی غیر قابل مصرف
8- شرکت درکمیته های کنترل ونظارت وشرکت درتهیه استانداردهای مربوط به روشهای ساخت وکنترل موادخوردنی،آشامیدنی ، آرایشی و بهداشتی .
9- اقدام به تشکیل واداره کنفرانس- سمینارها جهت آشنا ساختن کارمندان باخط مشی وروشهای مربوط.
10- مطالعه و اقدام درمورد مواد مختلفی که مصرف آنها ازطرف سازمانهای بهداشتی و بین المللی منع شده است .
11- آموزش مسئولين فني کارخانجات ودانشجوِيان وهمکاري در تهيه برنامه هاي آموزشي واطلاع رساني از طريق رسانه هاي گروهي
12- نظارت بر اجراي GMPوGHPدر مراکز توليد ونگهداري مواد غذايي ، آشاميدني ، آرايشي و بهداشتي و تلاش براي ايجاد بستر مناسب براي اخذ گواهي HACCP
13- همکاری در تدوین استانداردها و سایر مقررات مربوط به مواد خوراکی و آشامیدنی با سایر گروهها
14- تهیه برنامه های لازم جهت ارتقاء امر کنترل و نظارت بر کار و آموزش کارکنان تحت سرپرستی
15- تهیه گزارش و آمار فعالیتهای انجام شده جهت ارائه به مافوق
16- انجام مأموريتهاي اداري داخل و خارج از كشور و ساير امور در محدوده وظايف قانوني
۱۷-همكاري در اطلاعرساني، آموزش و صدور اعلاميه هاي لازم جهت بالابردن آگاهي عمومي در خصوص سلامت مواد خوراكي و آشاميدني
۱۸-نظارت بر وضعيت آلايندههاي مواد خوراكي و آشاميدني و همكاري در تدوين و راهبري برنامههاي مرتبط با كاهش سطح آلاينده ها در مواد خوراكي و آشاميدني
۱۹-تهیه پاسخ به استعلامهای واصله به اداره نظارت برمواد خوردنی-آشامیدنی.
۲۰-پیگیری شکایات واصله به اداره وتهیه گزارش در این خصوص. و ........
|
|
معرفي اداره نظارت برموادغذايي آرایشی و آشاميدني
واحدهاي توليدي خوردني و آشاميدني درمجموعه گروههاي فرآورده هاي لبني شامل لبنيات ، مكملهاي غذايي ، غذاي كودك ، دسرهاي آماده وگروه فرآورده هاي پروتئيني شامل فرآورده هاي گوشتي ، گروه فرآورده هاي غلات ، حبوبات ، خشكبار ، ادويه جات و گروه نوشابه ها ، كنسانتره ، عرقيات و عصاره ها شامل انواع نوشيدنيها و محصولات آردي و..... قرارمي گيرند
واحدهاي توليدي آرايشي و بهداشتي درگروهاي مواد شوينده ، محصولات كاغذي ، پنبه ، هيدروفيل ، مواداوليه مصرفي درصنايع آرايشي بهداشتي ، ظروف بسته بندي ، لوله اتصالات پليمري ، ملامين سازي ، سموم و حشره كش خانگي ، مقوا سازي ، پستانك و سر شيشه و... قراردارند
چارت اداره نظارت برمواد غذایی وآرایشی وبهداشتی دانلود بصورت pdf
معرفی شهرستان آمل
ابن اسفنديار در تاريخ طبرستان آورده است كه شهر آمل در سال 137 ه.ق. به دست مسلمين افتاد. فريزر نيز در سال 1238 ه.ق. از زيبايي شهر آمل و پل مجلل دوازده دهنه آن نام برده است. با توجه به اسناد تاريخي، اين شهر حداقل از دوره ساساني تا دوره مغول پايتخت مازندران بود و سكه هايي نيز با ضرب آمل در زمان ساساني كشف شده است.
پيشينه تاريخي شهر آمل :
آماردها كه كه جايگاهشان بين محل استقرار اقوام تپور و كادوس نشان داده شده است. در جوار مرو ساكن بوده اند. اين قوم مهاجر از مردم مرو بوده و قومي باديه نشين بوده اند كه به تاخت وتاز در اراضي اقوام ديگر مي پرداختند و به روزگار كورش تا حوالي ماد پراكنده گرديده بودند. قوم مارد پس از رانده شدن توسط مرويان به طبرستان ( آمل ) آمدند كه در كنار رود هراز ( ضلع غربي آن ) سكني گزيدند و شهر آمل پايتخت باستاني آنان بوده است كه اسم شهرآمل از نام آنان گرفته شده است. آمل در زمان اشكانيان نيز معمور و آبادان بود كه آنرا همو مي ناميدند. در زمان ساسانيان نيز شهر آمل از عمران و آباداني برخوردار بود و مركز ايالت مهم طبرستان بوده است. به طور كلي بر اساس اسناد و مدارك تاريخي، تكوين شهر به زمان ساساني بر مي گردد. شه ر طي مراحل تكوين خود از زير ساختها و عناصري چون ارگ حكومتي، محلات، آتشكده و بازار برخوردار گرديد. در اين الگوي استقرار قصر و عمارت حكومتي در موضع مكاني برتر با حصاري به دور آن قرار داشته است. بخشهاي وراي آن نيز شارستان و سواد يا حومه را در برمي گرفته كه مامن سكونت قشر اشراف و مردم عادي بوده است. شهر آمل به سال 140 هجري قمري توسط سپاه اسلام فتح مي گردد. به نظر مي رسد كه با فتح شهر يك جابجايي در مكان آن نيز صورت گرفته است. چه در گذشته آتشكده ها در بخش شارستان قرارداشته، حال آنكه بقاياي حاصل از آتشكده ها در وضع موجود با فاصله اي قابل توجه از بافت قديم قراردارد. تحولي كه در زمينه بينشي تحقق مي يابد، خود را در شكل عنصر مسجد جامع مي نماياند. سياحاني كه بعد از ظهور اسلام در دوره هاي مختلف از اين شهر بازديد كرده اند اواسط قرن سوم تا اواخر قرن چهارم هجري را اوج شكوفائي شهر دانسته اند. اين دوره مصادف با به قدرت رسيدن علويان مي باشد و شهر آمل به عنوان مركز طبرستان مورد توجه قرار مي گيرد. مركزيت سياسي، موقعيت سوق الجيشي و مجاورت شهر با گذرگاههاي بين منطقه اي، رشد و توسعه شد را در ابعادي اجتماعي رقم مي زند. در عصر صفوي آمل رونق فراوان گرفت و حكام صفويه به مازندران دلبستگي خاص داشتند. شاه عباس كه از جانب مادر با سلاله مرعشيان خويشاوند بود. به آمل علاقه زياد داشت. به دستور او جاده كنار رودخانه هراز آباد شد و در طول راه براي توقف چهارپايان و افراد كاروانسرا ايجاد كردند جاده شوسه اي كه آمل را به ساري و گرگان وصل مي كرد، درزمان او احداث شد. آرامگاه با شكوه سيد قوام الدين مرعشي را به فرمان او مجدداً تعميرات اساسي نمودند. به طور كلي مي توان گفت كه ساخت و ساز قضائي شهر در اين زمان ( بعد از اسلام ) نيز تداوم دوره قبل از خود مي باشد. با اين تفاوت كه در اين دوره مسجد جامع به ساخت شهر افزوده مي شود. ومقياس شهر به لحاظ گسترش فعاليتهاي گوناگون وسيعتر از گذشته مي گردد. رشدو توسعه بازار به صورت فرمي خطي، باعث مي گردد محلات مسكوني بيشتري را كه بر مبناي زمينه هاي نژادي، قومي و …. شكل گرفته بودند، حول و حوش خود نظام دهد.
سير تحول شهر در دوران معاصر :
پس از يك دوره ركود و فترت( پس رفت -بازگشت ) تا اواخر قاجاريه، با روي كار آمدن دولت متمركز پهلوي اول، شهر شاهد گامهایي چند در جهت احياي خود، بنا به دلايل سياسي مي باشد. در زمان پهلوي اول تحولاتي در آمل پديد آمد كه در توسعه شهر و دگرگوني آن تاثير بسزائي داشت. در اين دوره شهر آمل چون شهرهاي ديگر رو به آباداني گذاشت. خندقهاي اطراف شهر را خشك كردند. ايجاد عمارت شهرداري، كاخ چايخوران، تاسيس دبيرستان امام خميني، اداره اقتصاد و دارايي، ايجاد انبار برنج براي صادرات آن به نقاط ديگر كشور، احداث مغازه هاي جديد در بيرون بازار، از جمله اقدامات اين دوره مي باشد. تزريق عملكردهاي جديد به شهر، آنرا از تحركي چند برخوردار مي سازد و اين تحرك در بعد كالبدي با توسعه هاي جديد به دور شهر قديم تشديد مي گردد. الگوي تقليدي مداخله كالبدي در تهران، از اين پس با حضور حيات انتشاري، دامنگير شهرهاي ديگر ازجمله آمل نيز مي گردد. شكل اين مداخله با ايجاد فعاليتهاي مستقيم در محور مهديه و انقلاب در ضلع جنوبي بازار شهر و احداث خيابانهاي چاكسر ( خيابان شهيد بهشتي )تحقق مي يابد و اين در حالي است كه هسته اوليه شهر، عليرغم چنين مداخلاتي در محيط خود و استقرار عناصر جديد تزريق شده به تدريج انسجام كالبدي خود را با بافتهاي مجاورش كاهش مي دهد. در دوره پهلوي دوم در جهت سهولت جريان روابط كالايي وابسته، مداخلات كالبدي بيشتري در بافت صورت مي گيرد. در اين دوره نيز مداخلات تحقق يافته در دوره قبل با احداث خيابان طالب آملي ( در ضلع غربي محدوده شهر قديم ) و تعريض آن در سالهاي 52و53 تكميل و انقطاع كالبدي بافت با مجموعه هاي جديد پيراموني را موجب مي شود.
عوامل تشكيل بافت تاريخي آمل :
1- بازار : راسته اصلي بازار قديم آمل به همراه راسته هاي فرعي منشعب از آن (راسته عطاران، راسته پالان دوزان، راسته نمدمالان و نوراسته )نقش مهمي در تشكيل و تعريف محدوده بافت ايفا مي كنند. راسته اصلي دقيقاً و بلافاصله بعد از پل دوازده چشمه ( جنوب شرقي بافت ) آغاز و به صورت قطري و طولي در بافت حركت كرده و تا نزديكيهاي مركز اصلي كاشي محله ( مسجد جامع علي كوچك ) ادامه مي يابد. بازار به بافت ويژگي طولي و خطي بودن آن (گذر و محور اصلي بافت ) تلفيق بعضي از مراكز محله با آن (مشائي محله و شاهاندشت محله )، برخورداري از كاربري اجتماعي – اقتصادي و همجواري با ديگر عناصر شهري عمده بافت (مسجد جامع، مسجد آقا عباس، گرمابه و … ) قسمت اعظمي از بافت مسكوني اطراف را تحت نفوذ مستقيم خود دارد. در واقع برش و عبور قطري بازار از بافت سبب مي شود كه تا عمق واحدي از دو طرف (بافت مسكوني پيرامون بازار ) خود را تحت پوشش قرار دهد.
2- مراكز و گذرهاي اصلي محلات، به غير از سه مركز اصلي ميدانچه مشائي محله ( محله چهار سوق )، بازارچه شاهاندشت محله (تكيه هاشمي ) و كاشي محله ( مسجد جامع علي كوچك ) بقيه مراكز اصلي با فاصله از راسته اصلي بازار و تقريباً در در مركز ثقل هندسي محلات مستقر مي باشند. چون راسته اصلي بازار به صورت قطري بافت را قطع نموده است از اين نظر اين مراكز اصلي با گذرهاي اصلي بين خود، عملاً يك حلقه ثانويه پنهاني ( تار نامرئي ) را به دور بازار به وجود مي آورند. علاوه بر اين هر يك از اين مراكز اصلي، خود داراي يك شعاع نفوذي مي باشند. لذا مجموعه اين شعاعهاي نفوذ مراكز اصلي با حلقه دروني بر گرد بازار، محدوده و منطقه اي را تعريف خواهد كرد كه مي تواند به عنوان يك محدوده بافت كهن و تاريخي به آن استناد كرد. چون بافت كهن آمل از دخالتهاي كالبدي و عبور خيابانهاي چليپائي رضاخاني مصون مانده است. لذا پيوستگي قضايي عناصر شهري و مراكز محلات از طريق گذرها و معابر اصلي بافت موجب تشكل و انسجام بافت مي گردد.محلات تاريخي آمل و شاخص آنها :
1- قادي محله (تكيه شهدا ) 2- گرجي محله (امامزاده تقي ) 3- نياكي محله ( حسينيه ارشاد )4- كاردگر محله ( مسجد اميري ها ) 5- مشائي محله ( چهار سوق ) 6- شاهاندشت محله ( تكيه هاشمي ) 7- چاكسر محله ( امامزاده قاسم ) 8- كاشي محله ( مسجد جامع علي كوچك ) 9- پائين بازار محله ( تكيه آملي ها ) 10- گلباغ محله (مسجد جامع )
هر يك از محله هاي مسكوني فوق داراي محدوده و مرز معين وتعريف شده مي باشند. اين محدوده ها توسط حصار يا موانع كالبدي مشخص نمي شد، بلكه گذرها و كوي ها يا محدوده پلاكها محدوده هر محله را تشكيل مي دهد. به طور كلي خصوصيات فضائي، كالبدي و اجتماعي محلات بافت قديم آمل به شرح ذيل مي باشند.
- عرفي بودن حريم و مرزهاي محلات نه عيني ( وجود مرزهاي فرهنگي – اجتماعي به جاي لبه هاي انسان ساخت نظير معابر، محدوده باغ يا خانه )
- استقلال و خود اتكائي، محلات مسكوني از نظر برخورداري از امكانات عمومي و تجهيزات خدماتي
- رعايت سلسله مراتب دسترسي از راسته اصلي بازار به كوي هاي محلات به دليل حجاب سكونتي محلات ( ارتباط غير مستقيم محلات با راسته اصلي بازار )
- تبلور همجواريها همياريهاو همكاريهاي اجتماعي و ايجاد جو مشاركت و روحيه تعاون در بين ساكنين محله ( وجود حس تعلق خاطر قوي در بين ساكنين محلات )
آثار تاريخي بافت آمل :
۱- گنبد ناصر الحق 2- بقعه شمس آل رسول ( آتشكده ) 3- بقعه سيد سه تن ( مير حيدر آملي ) 4- مسجد امام حسن عسگري 5- بقعه امامزاده قاسم 6- مسجد آقا عباس 7- مسجد جامع 8- بقعه مير بزرگ 9- ساختمان دارائي 10- پل دوازده چشمه 11- پل فلزي ( معلق ) 12- قدمگاه خضر 13- امامزاده ابراهيم
مراكز ديدني :
دخمه هاي سنگي ( كافر كلي ) رينه ، راه باستاني تنگه بند بريده و تصوير حجاري شده شاه و ياران او بر سنگ، كاروانسراي گمبوج، قلعه ملك بهمن، مسجد جامع مسجد امام حسن عسكري مسجد آقا عباس، بقعه متبركه سه سيد، بقعه متبركه ناصرالحق، بقعه متبر كه شمس آل رسول، امامزاده ابراهيم ( ع ) بقعه متبركه ميربزرگ پل دوازده چشمه امامزاده قاسم (ع) سقانفار زرين كلا و سقانفار هندو كلا
موقعيت جغرافيايي آمل
شهرستان آمل در مركز استان مازندران از شمال به شهرستان محمودآباد، از شرق به شهرستان بابل، از غرب به شهرستان نور و از جنوب به استان تهران محدود ميشود. اين شهرستان با بيش از 350 هزار نفر جمعيت (شهر آمل، حدود 160 هزار نفر) و 3185 كيلومتر مربع مساحت داراي دو شهر آمل و رينه و سه بخش مركزي، لاريجان و دابودشت ميباشد. شهر آمل واقع در جلگه مازندران و طرفين رود هراز با ارتفاع 76 متر از سطح دريا در 52 درجه و 21 دقيقه طول شرقي و 26 درجه و 25 دقيقه عرض شمالي و در فاصله 70 كيلومتري غرب ساري، مركز استان، هجده كيلومتري جنوب درياي مازندران،و شش كيلومتري شمال دامنه كوه البرز و 180 كيلومتري شمال شرقي تهران قرار دارد.
آب و هواي آمل
آب و هواي شهرستان آمل نظير ساير نقاط مازندران است؛ در تابستانها گرم و مرطوب و در زمستانها ملايم. حداكثر ريزش باران در ماه آذر و حداقل آن نيز در ماه تير است.
يا به دليل رطوبت بالاي منطقه و يا به دليل حوادث طبيعي مثل زلزله و حوادث غير طبيعي مثل هجوم تيمور گوركاني، چيز چندان درخور توجهي باقي نمانده است. برخي از اين آثار باقيمانده به همراه برخي جاذبههاي جهانگردي به ترتيب زير ميباشند:
1. مشهد ميربزرگ (مقبره مير قوامالدين مرعشي، سر سلسله مرعشيان مازندران كه از بناهاي دوره صفويه است.)
2. مقبره ميرحيدرالدين
3. مقبره امامزاده ابراهيم «ع»
4. مقبره امامزاده قاسم «ع»
5. مقبره امامزاده عبدالله «ع»
6. مقبره ناصرالحق حسنبن علي
7. بقعه شمس آل رسول
8. پل دوازده چشمه
9. قلعه شاهاندشت (ملك بهمن)
10. مقبره مولانا سيد حسن ولي واقع در نياك
11. پارك جنگلي ميرزا كوچك خان (واقع در 20 كيلومتري جاده هراز)
12. آبهاي معدني لاريجان، آمولو، اسك و استراباكو و...
و نيز پارك جنگلي شهرداري آمل واقع در جنب طرح پرديس دانشگاه شمال با مساحت 65000 مترمربع.
برای دیدن نقشه شهرستان آمل اینجا کلیک کنید